Cafwyd cyflwyniad gan yr Athro Prysor Williams, ffermwr a darlithydd ym Mhrifysgol Bangor, a ddarparodd fewnwelediad manwl ac ymarferol i’r pwysau amgylcheddol a masnachol sy’n wynebu’r diwydiant, ynghyd â’r cyfleoedd sy’n dod i’r amlwg drwy ymchwil a thechnoleg.
Gan dynnu ar ei brofiad fel rheolwr fferm yn Fferm Ymchwil Henfaes, pwysleisiodd yr Athro Williams fod yn rhaid i ffermydd ymchwil arwain drwy esiampl, gan ddangos sut y gall ffermio masnachol eistedd ochr yn ochr â rheoli cynefinoedd a darparu buddion amgylcheddol.
Effeithlonrwydd carbon ac ariannol
Amlinellodd ystod eang o brosiectau sydd ar y gweill yn Henfaes ar hyn o bryd, gan gynnwys gwaith ar garbon pridd, gwndwn rhywogaethau cymysg (mixed species leys), gwahanu slyri, allyriadau amonia mewn systemau defaid ac ymchwil ryngwladol sy’n archwilio cynhyrchu india corn o dan blastig a’r effaith y caiff ar ficroblastigau mewn pridd.
Pwysleisiodd yr Athro Williams hefyd fod effeithlonrwydd carbon ac effeithlonrwydd ariannol yn gorfod mynd law yn llaw, a bod ymchwil annibynnol a chadarn yn hanfodol i gefnogi ffermwyr a darparu’r dystiolaeth sydd ei hangen i lunio polisïau a marchnadoedd y dyfodol.
Cafwyd hefyd anerchiad gan Lywydd NFU Cymru, Aled Jones, a fyfyriodd ar wyth mlynedd o wasanaeth a datblygiad y Cynllun Ffermio Cynaliadwy, gan bwysleisio’r angen parhaus am ymgysylltiad gwleidyddol cryf i sicrhau dyfodol teg i ffermydd teuluol.
Wrth siarad ar ôl y gynhadledd, dywedodd Cadeirydd Sir Canolbarth Gwynedd NFU Cymru, Trefor Parry: “Cyflwynodd yr Athro Williams gyflwyniad hynod ddifyr ac addysgiadol, gan ddangos yn glir sut y gall ymchwil a ffermio ymarferol weithio gyda’i gilydd i gefnogi dyfodol gwydn a chynhyrchiol i amaethyddiaeth Cymru. Roedd hefyd yn fraint i’r aelodau glywed gan Aled Jones wrth iddo agosáu at ddiwedd ei dymor fel Llywydd, ac i’w ddiolch am ei arweinyddiaeth a’i ymrwymiad i ffermwyr ledled Cymru.”
Daeth y gynhadledd i ben gyda’r aelodau’n myfyrio ar bwysigrwydd cydweithio, arloesi a thystiolaeth wyddonol gadarn wrth helpu ffermio Cymru ymateb i’r heriau a’r cyfleoedd sydd o’u blaenau.